|
Σκοπός μας δεν είναι να ξύσουμε πληγές, ούτε να εξάψουμε μίση και πάθη, αλλά να ρίξουμε άπλετο φως σε σημαντικά γεγονότα της Ιστορίας μας.
|
Τρίτη 23 Ιουνίου 2020
Ο Βενιζέλος ευγνωμονών φτιάχνει νόμο να μαζέψει λεφτά από τον Έλληνα φορολογούμενο να κάνει «δωράκι». στον Γαλλο Γερουσιαστή που τον έκανε Πρωθύπουργο
Στην θέση της ορκίζει τον Ελευθέριο Βενιζέλο πρωθυπουργό και υπουργούς όποιους αυτός θέλει.
Ο Βενιζέλος ευγνωμονώντας τον γάλλο γερουσιαστή φτιάχνει με νόμο μια επιτροπή για να μαζέψει λεφτά από τον Έλληνα φορολογούμενο να του κάνει ένα «δωράκι».
Ο λαός μετά τον θάνατο του Ελευθέριου Βενιζέλου και την απομάκρυνση των δυνάμεων της Andante , τον ανακηρύσσει εθνοσωτήρα.
Δευτέρα 22 Ιουνίου 2020
ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΑΙ Β' ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΟΥ 5/42 ΣΕ (29/5 - 24/6/1943)
Την 29η Μαϊου 1943 ο Συν/ρχης Ψαρρός εκληθη απο τον Ταξιαρχο Έντυ εις το στρατηγείο του, όπου εβρίσκοντο και οι αρχηγοί του ΕΛΑΣ (Σαράφης, Σαμαρινιώτης, Άρης). Εκεί του διεβίβασε απόφαση του Στρατηγείου Μ.Ανατολής περί ανασυγκροτήσεως του 5/42 Σ.Ε.
Οι κεντρικές επιτροπές του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ απεδοκίμασαν και κατεδίκασαν την κατα του Συν/τος εχθρική ενέργεια του αρχηγείου Στερεάσς Ελλάδος του ΕΛΑΣ, το δε Γεν. Στρατηγείον του ΕΛΑΣ εξέδωκε την υπ' αριθ. 9 (28-5-43), Δ/γην προς τα τμήματα του ΕΛΑΣ, που με την οποία διετάχθησαν οι οργανώσεις ΕΑΜ - ΕΛΑΣ να μην φέρουν κανένα εμπόδιο εις την ανασυγκρότηση του 5/42 Σ.Ε., αλλ' απεναντίας να βοηθήσουν ταύτην. Εννοείται ότι η Διαταγή αυτή ουδέποτε εξετελέσθη, αλλα παρέμεινε εις τα χαρτιά.
ΔΟΛΟΦΟΝΙΚΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΣ ΕΙΣ ΤΑΡΑΤΣΑΝ ΓΚΙΩΝΑΣ
Οι Αξκοι του Συν/τος ανησύχησαν εκ της πληροφορίας ταύτης και υπέδειξαν εις τον Συν/χη Ψαρρόν να λάβει έκτακτα μέτρα ασφαλείας. Ούτος θέλων να τους καθησυχάσει, ισχυρίσθει ότι ήτο αδυνατον να κτυπήσει ο ΕΛΑΣ το Συν/μα μετά τη νέα συμφωνία. Ούτω τα τμήματα του Συν/τος παρέμειναν εν καταυλισμό εις τας θέσεις των, με την διαφορά ότι εγκατεστάθησαν φυλάκια εις προωθημένας θέσεις (Τρίσελη, Σπυθάρια, Γεροντόβραχος, Ρωμέϊκο κλπ).
Ευθύς ως ενύκτωσεν ολόκληρος η δύναμη του ΕΛΑΣ, οπλισμένη με βαρύ οπλισμό, ξεκίνησε από το χωριό Λευκαδίτι προς νότο και κατόπιν εστράφη προς ανατολάς και αφού ανήλθεν επί της Γκιώνας, έφθασεν περί τα ξημερώματα εις τα υψώματα της Ταράτσας.
Επικεφαλής των τμημάτων τούτων ήταν ο Λγος Φώτης Βερμαίος (Γρηγοριάδης Φοίβος) και ο Νικηφόρος (Ανθ/ρχος Δημητρίου).
Μόλις έφθασαν εις την θέση Τρίσελη απέστειλαν τον κομμουνιστή Λασπούλαν (Γ. Κρικέλαν) εκ Λευκαδιτίου με το εξής τελεσίγραφον προς το Συν/μα:
"Έχωμεν Δγη του Γεν. Αρχηγείου του ΕΛΑΣ να σας διαλύσωμεν αν δεν παραδοθήτε αμέσως". Ο Συντ/χης Ψαρρός απήντησε επί λέξει : ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ, καταγανακτισμένος δια τη νέα άτιμον και αντεθνική ταύτη πράξιν του ΕΛΑΣ.
ΦΟΝΙΚΟΤΑΤΗ ΜΑΧΗ ΕΙΣ ΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΗΣ ΓΚΙΩΝΑΣ
( 23/6/1943)
Τα τμήματα του ΕΛΑΣ τριπλάσια εις δύναμη του 5/42 και με βαρύτατο οπλισμό, επιτεθέντα προσέκρουσαν εις την πείσμονα και ηρωική αντίσταση την οποία προέβαλε το Συν/μα καθ'όλη την ημέρα. Τα τμήματα του Συν/τος δεν ήταν καλά οργανωμένα, ούτε εκπαίδευση ειχε γίνει εις τα νέα όπλα, λόγω του ότι οι ρίψεις όπλων συνεχίζοντο ακόμη.
Παρά ταύτα οι άνδρες του Συν/τος ευρεθέντες εις κατάσταση αμύνης λόγω της αδικαιολογήτου και δολοφονικής νέας κατά του Συντ/τος επιθέσεως του ΕΛΑΣ, τον αντιμετώπισαν σθεναρώς και επροξένισαν σοβαρότατες απώλειες εις τα τμήματα τούτου. Οι απώλειες του Συν.τος ανήλθον εις 3 νεκρούς και 5 τραυματίες. Ο Αξκος της Αεροπορίας Τσίγκας εκ Χρισού, συλληφθείς αιχμάλωτος ως τραυματίας, εξετελέσθη επι τόπου.
Εις το αριστερό (θέση Σπιθάρια) ετάχθη το τμήμα του αεροπόρου Τσίγκα , εις το δεξιο κα εις την περιοχή Καράπαπα (Μαύρη Πέτρα) το τμήμα του Ταγ/χου Κρανιά
Ο λόχος Κούτρα κατέλαβε τον Γεροντόβραχον, ο λόχος Καϊμάρα τον αυχένα Ποντομούλας (Κυυδωνιά) με την ομάδα του Οπλαρχηγού Βαρβάτου επί της κορυφής της Κριθαριάς. Ο λόχος Ντούρου τον αυχένα Χιονιάς, το δε ανοργάνωτο ακόμξ τμήμα Παπαβασιλείου όπισθεν του τμήματος Κρανιά εις την περιοχή Ρωμέϊκο. Επί πλέον ειχαν εγκατασταθεί εις τους αυχένας Γαρδινίτσας και Ελάτου.
Ο Υπ/γος Καϊμάρας αμέσως παρέταξεν τους άνδρες του προς μάχη και κάλεσε τον Κατσίμπα να πλησιάσει για να εξακριβώσει τας προθέσεις του. Ούτος του απάντησε ότι "είχε λάβει Διαταγή να χτυπήσει το Συντ/μα, διότι δήθεν ο Ψαρρός δεν υπέγραψε κάποιο συμγωνητικόν". Ο Καϊμάρας του υπενθύμισε προγενεστέραν ρητήν δήλωσιν του ιδίου, παρουσία του Ταγ/χου Λαγγουράνη, " ότι ο τελευταίος αφοπλισμός του 5/42 εις Στρώμην ήταν σφάλμα και αν ήμουν εγώ παρόν δεν θα άφηνα τον Άρη να το κάνει".Κατόπιν o Καϊμάρας του συνέστησε προς αποφυγή αδελφοκτόνου συρράξεως, να επιστρέψει από τον ίδιο δρομολόγιο που ήρθε. Ούτως συμφώνισε και οι δύο πρώην αδελφικοί φίλοι συμμαθηται και συνάδελφοι, έσφιξαν τα χέρια και απεχωρίσθησαν. Πλήν όμως αντί να πραγματοποιήσει την υπόσχεσή του ο Κατσίμπας, θέλησε δολίως ενεργών, να καταλάβει την κορυφή της Κριθαριάς, προς αντιπερισπασμόν και συγχυσιν εις τα νότα του 5/42. Ταύτη όμως είχε καταλάβει νωρίτερα η ομάδα του οπλαρχηγού Βαρβάτου, με την υποστηριξιν του Λοχαγού Κούτρα.
Οι αξκοι και αντάρτες του 5/42 ευρισκόμενοι εν αμύνη επολέμησαν με πείσμα καίτοι ουδεμίαν διάθεσιν είχον να κτυπηθούν με τους Ελασίτες τους οποίοιυς εθεώρουν τότε ότι ήσαν ακόμη Έλληνες.
Εν τω μεταξύ ο λόχος Ντούρου εκινήθη δια πλευρικής κινήσεως και έσπευσεν προς βοήθεια του Καϊμάρα, αλλά όταν έφθασεν εκεί η μάχη είχε τελειώσει, ενώ εις τα υψλωματα Ταράτσας - Ρωμέϊκο συνεχίσθη μέχρι του απογεύματος οπότε τα πυρα αραίωσαν εκατέρωθεν.
Ο γενναίος Ταγ/χης Κρανιάς ενήργησεν αντεπίθεσιν και έτρεψεν τους Ελασίτες εις φυγή προς τη θέση Νεράϊδες οι οποίοι πανικοβληθέντες δεν ετόλμησαν να πλησιάσουν εκ νέου τα τμήματα Κρανιά - 5/42. Ο Κρανιάς ζήτησε πυρομαχικά και ενισχύσεις από τον Ψαρρό.
ΑΥΤΟΔΙΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
Μετά παρέλευσιν 4ημέρου εις τας 28/6/1943, επειδή όχι μόνο καμμίαν απάντησις δεν εδόθη αλλ' αντιθέτως ο Ταγ/χης Τζεφ έδειξεν αδιαφορίαν και αδράνειαν, ο Συντ/χης Ψαρρός βλέποντας αναπόφεκτον την εξακολούθησιν της αιματοχυσίας και τον άσκοπον αλληλοσπαραγμόν των Ελλήνωνν, απεφάσισεν να αυτοδιαλύσει το 5/42.
Οι Αξκοί του με καρδιά γεμάτη θλίψιν συνεφώνησαν . Ο ίδιος με τους Αξκους Παπαβασιλείου, Λαγγουράνη, Καϊμάρα, Ντούρο και Τεμπέλη διεπεραιώθησαν εις το Αίγιον όπου παρέμειναν κρυπτώμενοι τόσον από τους Ιταλούς όσο καο από το ΕΑΜ το οποίο τους εζήτει.
Τετάρτη 10 Ιουνίου 2020
ΔΙΣΤΟΜΟ ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΚΟ ΧΩΡΙΟ ΠΟΥ ΞΕΚΛΗΡΙΣΤΗΚΕ ΑΠΟ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΛΑΣΙΤΕΣ
10-6-1944 Οι Γερμανοί εκτελούν στο Δίστομο 218 άτομα,από τα οποία 20 βρέφη, 15 παιδιά και 42 υπερήλικες, σε αντίποινα για δολιοφθορές ανταρτών του Ελας.
Ιστορικό για το Δράμα του Διστόμου
Ό κ. Κίνιας, συγγενής του πολιτευτού, αναφέρει ότι όλιγον άργότερον άπό τήν θλιβεράν ιστορίαν τής σφαγής τών κατοίκων Εαμοκομμουνιστές έξετέλεσαν εις τον Παρνασσόν, πλησίον τού βαράθρου Δρακοκάρκαρου τους έξης κατοίκους του Διστόμου, τους οποίους κατόπιν έριξαν είς αυτό:
Για τα μετά την υπογράμμιση
Πηγή Εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ 12-6-1945
Σάββατο 16 Μαΐου 2020
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ ΣΤΗ ΡΟΥΜΕΛΗ
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ ΣΤΗ ΡΟΥΜΕΛΗ
α) Λοχαγός Κούτρας Αθανάσιος, εκ Πεντεορίων.
β) Υπολοχαγός Καϊμάρας Γεώργιος, εκ Βουνιχώρας
γ) Υπολοχαγός Ντούρος Γεώργιος, εξ Αγίας Ευθυμίας,
αποφάσισαν από κοινού, να μην καταφύγουν στη Μέση Ανατολή, αλλά να παραμείνουν στα χωριά τους με σκοπό να εργαστούν για την εξύψωση του Εθνικού φρονήματος των συμπατριωτών τους αφ' ενός και αφ' ετέρου για την απελευθέρωση της πατρίδος των.
Προς τούτο μύησαν στην απελευθερωτική των Οργάνωση, την οποία ονάμασαν Ε.Α.Σ (Ελληνικός Απελευθερωτικός Στρατός), τους πολεμιστές της Αλβανίας και των Μακεδονικών φρουρίων και γενικά πολίτες εθνικόφρονες αδιακρίτως πολιτικών πεποιθήσεων, πρόθυμους να εργαστούν και να αγωνιστούν για ένα τόσο σοβαρό σκοπό. Έτσι συνεκρότησαν σε κάθε χωριό μαχητικές ομάδες οι οποίες ήταν έτοιμες ανα πάσα στιγμή να αναλάβουν δράση.
ΣΥΝΔΕΣΗ ΨΑΡΡΟΥ ΜΕ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΡΟΥΜΕΛΗΣ (ΜΑΪΟΣ 1942)
β) Μύηση περισσοτέρων κατά το δυνατό μαχητών.
γ) Εξοπλισμός δι' υλικών τα οποία θα ερρίπτοντο από τους Συμμάχους με αεροπλάνα στην Γκιώνα.
δ) Παρακολούθηση των κατακτητών και συλλογή πληροφοριών.
ε) Ανάληψη αποστολών κατά του κατακτητού, ανατιθεμένων υπό του στρατηγείου Μέσης Ανατολής.
Κατόπιν τούτου ο Συντ/χης Ψαρρός ανέλαβε να ενημερώση το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής , περί της οργανώσεως στην Ρούμελη. Η πρώτη αυτή ένοπλη ομάδα της Γκιώνας που συνεκροτήθη στις αρχές του 1942 είχε τα κάτωθι μέλη:
Χρήστο Βαρβάτο
Λουκά Καϊμάρα ή Παλάτζα (2)
Νικόλαο Κυριαζή (2)
Ι. Γκιούλος
Ευστάθιο Παληβίδα
Αθανάσιο Μαμαρέλη
Νικόλαο Κοκκόρη
Ευθ. Διαβολή κλπ.
(1) = Ο λαμπρός αυτός πατριώτης δραπέτευσε τον Μάιο του 1943 και τον Αύγουστο του ιδίου έτους ενετάχθη στο 5/42. To 1946 εξελέγη βουλευτής Φθιωτιδοφωκίδος, το δε 1947 εγκατέλειψε τη Βουλή και συνεκρότησε Απόσπασμα κυρίως εκ συμπολεμιστών του, με το οποίο έδρασε εναντίον των κομμουνιστοσυμμοριτών. Τον Απρίλιο του 1947 έπεσε ηρωικώς μαχόμενος στην ορεινή Δωρίδα. Η πατρίδα τον ετίμησε με ανέγερση προτομής του στην Ιτέα και χορήγησε σύνταξη Βουλευτού στην οικογένειά του.
(2) =Τα δύο αυτά παλληκάρια της Ρούμελης συνεχίζοντα τον αντικομουνιστικό αγώνα έγιναν ολοκαύτωμα τούτου. Συγκεκριμένα ο μεν Λ. ΚαΪμάρας συλληφθείς αιχμάλωτος στο χωριό Βουνιχώρα το 1947, εσφάγη από τους κομμουνιστοσυμμορίτες στο νεκροταφείο του χωριού. Ο δε Ν. Κυριαζής την ίδια μέρα , εκάει ζωντανός όταν οι κομμουνιστοσυμμορίτες έβαλαν φωτιά στο σπίτι που κρυβόταν.
Τρίτη 12 Μαΐου 2020
Ο ΔΟΛΙΟΣ AΦΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η 1η ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΟΥ 5/42 ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΥΖΩΝΩΝ ΤΟΥ ΣΧΟΥ ΔΗΜ. ΨΑΡΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΛΑΣ ΕΙΣ ΣΤΡΩΜΗΝ ΓΚΙΩΝΑΣ
Το Σύνταγμα την 1ην Μαϊου μεταστάθμευσεν εις θέσιν Καψίτσα, δυτικώς του χωριού Σιγδίτσα. Εις την περιοχήν ταύτην εδέχθη μίαν ρίψην υλικών και η δύναμίς του ηυξήθη εις 180 άνδρας.
Οι Ιταλοί διάδωσαν, ότι κατά τας 20 Μαϊου θα ενεργήσουν εκκαθαριστικάς επιχειρήσεις προς τον Παρνασσόν και Γκιώνα.
Κατόπιν τούτου εις σύσκεψιν του Συν/ρχου Ψαρρού - ΕΛΑΣ - Άγγλου Ταγ/ρχου Τζεφ κατενεμήσθησαν οι τομείς δράσεως και αντιμετωπίσεως του κατακτητού.
Το Συν/γμα ανελάμβανε την διαφύλαξιν του δρομολογίου από το χωρίον Καλοσκοπήν μέχρι την Στρώμην.
Η Στρώμη ωρίσθη ως έδρα του Συν/τος , καίτοι η εν λόγω αποστολή εις πολλούς αξκους εδημιούργησε υπονοίας, παρα ταύτα, κατόπιν επιμονής του άγγλου συνδέσμου Τζεφ και διότι ο Συν/ρχης Ψαρρός εθεώρει τους αρχηγούς του ΕΛΑΣ ωσάν τον εαυτόν του, το σύνταγμα συνεμορφώθη και την 4ην Μαϊου εγκατεστάθη εν επισταθμεία εις Στρώμην, κειμένην επί των Β. υπορειών της Γκιώνας και εντός χαράδρας.
Εκεί μετέφερεν όλους τους εφοδιασμούς του και τα πυρομαχικά του.
Ο Δ/κτης του Συν/τος, μολονότι οι Αξκοί του δεν έβλεπαν με καλό μάτι τας συγκεντρώσεις του ΕΛΑΣ και του επρότειναν να μετασταθμεύσουν εις άλλην περιοχήν και να μην παραδώσουν τον οπλισμό, εξετέλεσε τη δήθεν διαταγήν του Στρ. Μ. Ανατολής και παρέδωσε τον οπλισμόν τούτων εις τον ΕΛΑΣ. Τοιαύτη ήτο η αγαθη προαίρεσις του Ψαρρού και η καλή του διάθεσιν προς συνεργασίαν.
Ο Συν/ρχης είχε την γνώμην ότι το Συν/γμα, ως υπαγόμενον εις το Στρ. Μ. Ανατολής, θα ήτο σεβαστόν εις τον ΕΛΑΣ και ότι επιπλέον δεν συνέφερεν εις τον απελευθερωτικόν αγώναν να διαλυθή το 5/42 Σ.Ε.
Τα τμήματα Κούτρα, Καϊμάρα και Μήταλα, δυνάμεως 100 ανδρών, ευρίσκοντο εν καταυλισμό εις το αεροδρόμιον υποδοχής υλικών, μεταξύ των χωρίων Στρώμης και Πανουργιάς , όπου είχον πέσει προ ολιγων ημερών ορισμένα υλικά, εκ λάθους του αεροπόρου ερρίφθησαν εις το χωρίον Ανατολή και παρελήφθησαν υπό του ΕΛΑΣ.
Το υπόλοιπον της δυνάμεως του Συν/τος, ήτοι Επιτελείον, τμήματα Ντούρου, Καραδήμα, κλπ. μετά των εφοδιασμών του, ευρίσκετο εις το χωρίον Στρώμην, με τους άνδρας κατανεμημένους εις διάφορα καταλύματα.
Ο Ψαρρός μετά του Επιτελείου του είχε εγκατασταθή εις την οικίαν του Αντ/ρχου Παπανικολάου, εξαιρετικού πατριώτου και καλού ηγήτορος. Τα τμήματα του ΕΛΑΣ ήσαν εγκατεστημένα εις τα γειτονικά χωριά Μαυρολιθάρι και Καλοσκοπή. Ο Συν/ρχης Ψαρρός, μετά τας γενομένας κατά το απόγευμα της 13ης Μαϊου συζητήσεις περί συνεργασίας μετά των Αρχηγών του ΕΛΑΣ εν μέσω ατμοσφαίρας εγκαρδιότητος και φιλικών εκδηλώσεων, ουδέν υποψιάσθη περί των εχθρικών διαθέσεων τούτων.
Ο ίδιος ο Άρης συνοδευόμενος υπό ισχυράς δυνάμεως, εισήλθε την νύκτα εντός του χωριού και αφού εκύκλωσεν τον σταθμό διοικήσεως του Συντ/τος εζήτησε τελεσιγραφικώς από τον Ψαρρόν όπως διαλύση το 5/42 Σ.Ε, εντός 3 ωρών και παραδώση τον οπλισμό εις τον ΕΛΑΣ. Του ανακοίνωσε δε ότι ήτο κυκλωμένος από παντού και ότι τα εκτός του χωριού τμήματα του είχον αφοπλισθή.
Εν εναντία περιπτώση τον απείλησε ότι << θα εκοκκiνιζαν τα νερa του Μoρνου απo την σφαγhν>> .
Εκ των Αξκων του Συν/τος ουδείς προσεχώρησεν εις τον ΕΛΑΣ, πλήν του Ανθ/γου Γεωργιάδη, ο οποίος βραδύτερον εξειλίχθη εις φανατικόν ηγετικόν στέλεχος τούτου, προαχθείς μάλιστα μέχρι του βαθμού του Ταξιάρχου. Εκ των ανταρτών, προσεχώρησαν εις τον ΕΛΑΣ ελάχιστοι (3-4), οι οποίοι κατήγοντο από μεμακρυσμένας περιοχάς.
Μετ' ολίγον κατεύθασεν υπό συνοδείαν ο μόνιμος Ανθ/γος Γεωργιάδης του Συν/τος διαβιβάζων διαταγήν του Συν/χου Ψαρρού, όπως κατέλθουν οι Αξκοί Κούτρας και Μήταλας δια να λάβουν διαταγάς εν τω μεταξύ δε να αποφευχθή κάθε ρήξις με τον ΕΛΑΣ.
Προς τουτο κατήλθε ο Λγος Κούτρας, ενώ οι Υπολοχαγοί Καϊμάρας και Μήταλας μετεκίνησαν τα τμήματα προς Γκιώναν και κατέλαβον δεσπόζον ύψωμα εν εναμονή επιστροφής του Κούτρα. Ούτος επέστρεψεν μετά 2ωρον συνοδευόμενος υπό του πολιτικού καθοδηγητού του ΕΛΑΣ Πλάτωνος και ακολουθούμενος υπό σοβαρού τμήματος του ΕΛΑΣ, το οποίον εκινείτο κυκλωτικώς. Ο Υπολ/γος Καϊμάρας ηπείλησεν ότι θα κάμη χρήσιν των όπλων εάν δεν κρατηθούν τα τμήματα του ΕΛΑΣ εις μεγάλην απόστασην, το οποίον και έγινε.
Εν τω μεταξύ ο άγγλος σύνδεσμος του 5/42 ΣΕ. Ταγ/ρχης Τζεφ ανέφερε τα του αφοπλισμού της Στρώμης εις τον αρχηγόν της Αγγλικής αποστολής , Ταξίαρχον Έντυ Μάγιερς, ο οποίος έφθασεν εσπευσμένως την επομένην εις Μαυρολιθάρι, όπου συνήντησεν τον Άρην εις την οικίαν, εις την οποίαν εκρατείτο υπό τούτου αιχμάλωτος ο Ψαρρός με τον Λαγγουράνην.
Ο Ταξίαρχος Έντυ διεμαρτυρήθη προς τον Άρην εντονότατα εξ ονόματος του Στρατηγείου Μ. Ανατολής δια την διάλυσιν του 5/42 Συν/τος ειπών επί λέξει:
ΑΡΗΣ : Και ο ΕΛΑΣ είναι σύμμαχος του Στρατού της Μ. Ανατολής
ΕΝΤΥ : Συμφωνώ, αλλά αυτό που εκάματε αποτελεί εχθρικήν πράξιν και θα επιβραδύνη κατά πολυ την απελευθέρωσιν της Ελλάδος.
ΑΡΗΣ : Aυτό αφορά ημάς. Σας παρακαλώ να μην αναμειγνύεσθε εις τα εσωτερικά ζητήματα της χώρας.
Περισσότερα για τους αγώνες και τη Δράση του 5/42 ΣΕ στο Σύνδεσμο 5/42 ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΕΥΖΩΝΩΝ
Παρασκευή 8 Μαΐου 2020
Μάχη στο Χάνι τῆς Γραβιᾶς της Ἐπαρχίας Παρνασσίδος του Νομού Φωκίδος (8 Μαΐου 1821)
Η στρατιωτική ιδιοφυΐα του Οδυσσέα Ανδρούτσου – Οι 117 γενναίοι Έλληνες
που αντιμετώπισαν 9.000 αντιπάλους-Η τουρκική πανωλεθρία – Οι συνέπειες
της ελληνικής νίκης στη Γραβιά.
Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣΓιος του περίφημου κλεφταρματολού της Ρούμελης Ανδρούτσου, ο οποίος σκοτώθηκε από τους Τούρκους στην Κωνσταντινούπολη το 1798, είχε γεννηθεί το 1790, πιθανότατα στην Πρέβεζα. Ήταν αδελφοποιτός με τον Αλή Πασά, ο οποίος τον είχε υπό την προστασία του και του έδωσε το αρματολίκι της Λειβαδιάς, ουσιαστικά ολόκληρη την Ανατολική Στερεά.
Όταν ο Αλή Πασάς, πολιορκήθηκε από τα σουλτανικά στρατεύματα, ο Ανδρούτσος έσπευσε να τον βοηθήσει. Βλέποντας όμως ότι το τέλος του Αλή πλησιάζει, μαζί με 1.500 Έλληνες, εγκατέλειψαν την πολιορκημένη πόλη, με πρόσχημα ότι θα επιτεθούν στους πολιορκητές. Από τα Γιάννενα, πήγε στους Παξούς. Από εκεί στην Πάτρα, στη συνέχεια σε μια μονή κοντά στο Γαλαξίδι, όπου κρυβόταν και στις αρχές Μαΐου 1821, έφτασε στο Χάνι της Γραβιάς, που απείχε 5 ώρες από τα Σάλωνα (Άμφισσα).
Να σημειώσουμε ότι ο Ομέρ Βρυώνης, ο οποίος γνώριζε άπταιστα ελληνικά, ήταν παλιός γνώριμος και φίλος του Οδυσσέα Ανδρούτσου.
Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΟΜΕΡ ΒΡΥΩΝΗ ΣΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ ΑΝΡΟΥΤΣΟ – Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΝΑ ΔΟΘΕΙ Η ΜΑΧΗ ΣΤΗ ΓΡΑΒΙΑ - <<Ο ΠΑΡΑΞΕΝΟΣ>> ΧΟΡΟΣ .
Ο Ομέρ Βρυώνης πίστευε ότι θα μπορέσει να προσεταιριστεί τον Ανδρούτσο. Γι' αυτό, όταν πληροφορήθηκε ότι βρίσκεται στη Στερεά Ελλάδα, του έστειλε επιστολή με την οποία ζητούσε να συμπράξει μαζί του και ως αντάλλαγμα, του πρόσφερε την οπλαρχηγία όλης της Ανατολικής Στερεάς.
Ως τόπος συνάντησης, ορίστηκε το χάνι της Γραβιάς.
Αυτός άλλωστε ήταν και ο λόγος που ο Ανδρούτσος βρέθηκε εκεί, όπως γράψαμε παραπάνω.
Μόνο που τον Ομέρ Βρυώνη, τον περίμεναν στη Γραβιά ιδιαίτερα δυσάρεστες εκπλήξεις…
Στο χάνι της Γραβιάς, πραγματοποιήθηκε συμβούλιο των οπλαρχηγών. Από την επιστολή του Ομέρ Βρυώνη στον Ανδρούτσο, διαφαινόταν ότι ο Τουρκαλβανός στρατηγός θα έφευγε από τη Λαμία και θα κατευθυνόταν προς το Γαλαξίδι και από εκεί, με πλοία, θα μετέβαινε στην Πελοπόννησο, καθώς θεωρούσε ότι αν πήγαινε στον Μοριά μέσω Ισθμού, στη διαδρομή θα είχε να αντιμετωπίσει πολλά προβλήματα, στις στενές και δύσβατες διαβάσεις που θα ακολουθούσε.
Στο συμβούλιο, ο Ανδρούτσος επέμεινε να αμυνθούν στο Χάνι, ενώ ο Δυοβουνιώτης με τον Πανουργιά διαφωνούσαν και ήθελαν να αμυνθούν δεξιά και αριστερά απ' αυτό. Οι Έλληνες ήταν 1.300, ενώ ο Ομέρ Βρυώνης είχε στη διάθεσή του περισσότερους από 9.000 άνδρες.
Ο Ανδρούτσος ήθελε να αμυνθούν στο χάνι, γιατί οι αντίπαλοι θα ήταν ακάλυπτοι και θα δεχόταν πυρά κατά μέτωπο. Βέβαια, υπήρχε ο κίνδυνος επειδή το χάνι ήταν πλινθόκτιστο να το γκρεμίσουν με ευκολία οι Τούρκοι.
Τελικά, ακολουθήθηκε μια μέση λύση. Ο Πανουργιάς κι ο Δυοβουνιώτης, πήραν θέση αριστερά απ' το χάνι στον δρόμο προς το βουνό Χλωμό, ενώ στα δεξιά, στη λεγόμενη ''κρήνη του Σίντσικα'', ο έμπιστος του Ανδρούτσου Χρήστος Κοσμάς Σουλιώτης.
Ο Ανδρούτσος ανέλαβε ο ίδιος να πολεμήσει από το χάνι. Τότε έκανε κάτι εξαιρετικά ασυνήθιστο.
Μην θέλοντας να επιβληθεί σε κανέναν, αλλά ζητώντας ουσιαστικά εθελοντές – συμπολεμιστές, φώναξε : ''Παιδιά όποιος θέλει να με ακολουθήσει, ας πιαστεί στο χορό'' και άρχισε να τραγουδάει το γνωστό κλέφτικο ''Κάτω στου Βάλτου τα Χωριά''.
Πρώτος πιάστηκε δίπλα του ο Γκούρας, ακολούθησε ο πιστός του σύντροφος Τουρκαλβανός Γκίκας Μουσταφάς, ακολούθησαν οι αξιωματικοί Παπαντρέας, Τράκας, Μάρος, Βουντούνης, Γοβγίνας, Καπλάνης κ.ά. Συνολικά 117 πιάστηκαν σ' αυτό τον αλλόκοτο χορό…
Όλοι αυτοί μπήκαν στο χάνι, έκλεισαν πρόχειρα τις πόρτες και άνοιξαν πολεμίστρες. Ο έφορος Σαλώνων Αναγνώστης Κεχαγιάς, μόλις που πρόλαβε να τους μεταφέρει πολεμοφόδια, καθώς ήδη οι Τούρκοι είχαν φτάσει.
Ο Ομέρ Βρυώνης, ασχολήθηκε αρχικά με όσους βρίσκονταν έξω απ' το χάνι. Στέλνοντας ισχυρές δυνάμεις εναντίον τους, ανάγκασε τους Έλληνες να φύγουν προς τα ορεινά μέρη. Η αντίσταση που προέβαλλαν, κάμφθηκε από τους πολύ περισσότερους αριθμητικά Τούρκους.
Έτσι, έφτασε η ώρα της αλήθειας… Οδυσσέας Ανδρούτσος εναντίον Ομέρ Βρυώνη στο Χάνι της Γραβιάς!
Η ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΧΗ – ΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΒΑΤΕΡΛΟ
Ο Ομέρ Βρυώνης, έστειλε έναν έφιππο δερβίση (Τούρκο ιερωμένο), να επαναλάβει τις προτάσεις για σύμπραξη στον Ανδρούτσο. Ο Ανδρούτσος τον ρώτησε: ''Πού πας ωρέ Τούρκο'' ; ''Να υποτάξω ή να σφάξω απίστους'', απάντησε εκείνος. Ένας πυροβολισμός του Ανδρούτσου (ή του Γκίκα Μουσταφά σύμφωνα με άλλες πήγες) έριξε τον δερβίση νεκρό.
Οι Αλβανοί που παρακολουθούσαν τη σκηνή, όρμησαν μαινόμενοι στο χάνι.
Τελικά, τα συντονισμένα πυρά των υπερασπιστών του,τους αποδεκάτισαν.Ο Ομέρ Βρυώνης εκνευρισμένος, διέταξε νέα επίθεση, πιο οργανωμένη αυτή τη φορά, Κάποιοι από τους άντρες του, κρατούσαν και τσεκούρια για να γκρεμίσουν τους τοίχους του πανδοχείου. Νέα σκληρή μάχη, αμυνόμενοι ηρωικά οι Έλληνες κατάφεραν να την αναχαιτίσουν. Έξαλλος ο Ομέρ Βρυώνης, έταξε μεγάλη αμοιβή σε όποιους έμπαιναν πρώτοι στο χάνι. Ήταν νωρίς το απόγευμα όταν ξεκίνησαν νέες, ορμητικές επιθέσεις, που όμως αποκρούστηκαν. Κατά τη δύση του ήλιου, ο Ομέρ Βρυώνης βλέποντας ότι έχει χάσει πολλούς άντρες, διέταξε να φέρουν πυροβόλα από την Λαμία για να ισοπεδώσουν το χάνι.
Έβαλε φρουρούς γύρω απ' αυτό και περίμενε…
Ο ευφυής Ανδρούτσος, κατάλαβε τις προθέσεις του Αλβανού και γνώριζε ότι αν ερχόταν τα κανόνια απ' τη Λαμία αυτός και οι συμπολεμιστές του, δεν είχαν καμία τύχη. Μάλιστα τα πυρομαχικά τους, είχαν τελειώσει. Τη νύχτα, αφαιρέθηκε ένα μέρος από τους πλίνθους της ανατολικής πλευράς. Οι έξι Έλληνες νεκροί της πολύωρης μάχης, θάφτηκαν πρόχειρα σε μια γωνιά του κτιρίου. Στις 2.00 π.μ., έδωσε εντολή αναχώρησης.
Οι ηρωικοί μαχητές, περνώντας από ένα σπαρμένο χωράφι όπου υπήρχε κάλυψη και μέσα σχεδόν απ' τους Τούρκους φρουρούς που αιφνιδιάστηκαν και όταν άρχισαν να πυροβολούν ήταν αργά, έφτασαν τρέχοντας στο Χλωμό όπου συναντήθηκαν με τον Απόστολο Γουβέλη, τον Παπακώστα και τους άντρες τους.
Η μάχη στο χάνι της Γραβιάς είχε τελειώσει.
Απολογισμός: 6 Έλληνες νεκροί, όπως αναφέραμε, 300 Τούρκοι νεκροί και 600 τραυματίες.
ΤΑ ΛΑΘΗ ΤΟΥ ΟΜΕΡ ΒΡΥΩΝΗ – Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΙΚΗΣ
Ο Ομέρ Βρυώνης, έκανε μια σειρά από λάθη που αποδείχτηκαν μοιραία γι' αυτόν:
i)Υποτίμησε τις ελληνικές δυνάμεις αλλά και την ίδια την Επανάσταση που είχε ''φουντώσει'' για τα καλά, πιστεύοντας ότι είναι μια συνηθισμένη μικρή ανταρσία.
ii)Πίστεψε ότι θα έπειθε τον Ανδρούτσο να συνεργαστεί μαζί του. Δεν τον ήξερε όμως τόσο καλά όσο νόμιζε…
iii)Δεν χρησιμοποίησe, από την αρχή το πυροβολικό στη μάχη στη Γραβιά. Αυτό ήταν και το σοβαρότερο λάθος του.
Ο Τουρκαλβανός πασάς, έκανε μέρες να συνέλθει από το ''βατερλό'' του στη Γραβιά. Αποφάσισε πρώτα να εξουδετερώσει όλους τους ''θύλακες αντίστασης'', όπως θα έλεγε ένας στρατιωτικός σήμερα, στην Ανατολική Στερεά και έπειτα να κατευθυνθεί στον Μοριά. Αυτό έδωσε τη δυνατότητα στους Έλληνες, να μπορέσουν να εδραιώσουν την Επανάσταση στην Πελοπόννησο και να ξεκινήσουν τον αγώνα και στη Δυτική Στερεά, έχοντας πλέον αναπτερωμένο ηθικό.
Πολύτιμα στοιχεία για το άρθρο αυτό, αντλήσαμε από το εξαιρετικό βιβλίο του Νίκου Γιαννόπουλου ''1821, Οι Μάχες των Ελλήνων για την Ελευθερία'', εκδ. HISTORICAL QUEST,2016.
Αμέσως μετά έγινε προσπάθεια να ανασυνταχθούν οι ελληνικές δυνάμεις της περιοχής της Λειβαδιάς. Νέος οπλαρχηγός ανέλαβε ο Βασίλης Μπούσγος που είχε στη διάθεσή του 1.000 άνδρες και όσους από τους άνδρες του Αθ. Διάκου σώθηκαν μετά την μάχη της Αλαμάνας. Ο Ομέρ Βρυώνης, από τη Λαμία που είχε στρατοπεδεύσει, πήγε στο Ελευθεροχώρι όπου είχαν συγκεντρωθεί και τους διέλυσε. Το ηθικό των επαναστατημένων Ελλήνων είχε αρχίσει να κλονίζεται και η Επανάσταση σε Στερεά Ελλάδα και Πελοπόννησο, κινδύνευε σοβαρά.
Πέμπτη 23 Απριλίου 2020
ΜΟΛΑΟΙ ΛΑΚΩΝΙΑΣ – Ο «ΜΙΚΡΟΣ ΜΕΛΙΓΑΛΑΣ». Η Σφαγή των 39 από τον ΕΛΑΣ, Παραμονή Πρωτοχρονιάς 1944!










